Stichting Burnout, de diepere en bewezen waarheid omtrent burn-out

Re-integratie (incl. evt. 2e spoor = outplacement)

Re-integratie MET voorafgaande herstelinterventie (en later eventueel: reintegratie naar ANDERE werkgever)

Re-integratie heeft gewoonlijk twee betekenissen: HERSTEL en dan terugkeer naar werk. Dat is de eigenlijke betekenis. Soms bedoelt men met re-integratie ‘alleen maar terugkeer naar werk’. Als de ziekte niets met het werk te maken had, kan men rustig aan reintegratie beginnen zonder dat er vanuit werkgever herstel wordt aangeboden; bijvoorbeeld bij het herstel van kanker, een ziekte uit de IG, individuele geneeskunde.

Soms weet een werknemer al intuïtief, eventueel samen met de werkgever, ‘ik wil, na herstel, ooit weer gaan werken, maar bij een ANDERE werkgever’. Dat heet dan ‘spoor 2’. Daarover leest u meer als u de pagina naar beneden scrollt, naar de desbetreffende titel.

Echter: burnout is bijna altijd ‘iets’ tussen de werknemer en de omgeving. Een ‘ecologische misfit’ zoals James Carroll het al in 1979 zei.

Werkhervatting zonder diepgaande probleemanalyse (die meestal pas in een burnouthersteltraject, zoals aangeboden door Stichting Burnout) werkt averrechts: dan krijg je de bekende ‘draaideurreïntegratie’. Na 2 maanden weer aan het werk, weer uitval, 2 maanden daarna weer aan het werk, tot de 24 maanden ziekte om zijn, en nog steeds sprake is van een zware burnout. Neem de metafoor wandelen: op een gegeven moment doen de voeten pijn. De schoenen 2 maanden aan de kant doen en daarna weer gaan lopen is een beetje dom: direct toen het pijn deed moest er een probleemanalyse plaatsvinden: is te lang achtereen gelopen, wat zat er in de schoen? Een kiezel? Dan moet die eruit. Waar deed de schoen pijn? Is daar de huid te gevoelig? Zijn verkeerde wandelsokken gebruikt? Is de demping uit de zool verdwenen? Waren de sokken nat geworden? Welke voetspieren waren niet getraind? Waren je teennagels wel goed geknipt?

Voor een probleemanalyse bij uitvalt gebruiken wij van Stichting Burnout graag de BBTI, Blankert Burnout Trigger Inventory. Dat is geen test of je burnout bent, maar stel dat je je zo voelt: wat zijn de stressoren, op werkgebied en prive? Wat zijn de energiegevers, zowel op het werk en privé? Het overzicht is zeer compleet, en door zowel het voorbeeldexemplaar BBTI-ingevuld-met-cijfers-en-tekst-1-2-1 met eigen woorden als cijfers in te vullen en te mailen naar info@burnout.nl. Dit geeft een erg goed overzicht wat de werknemer teveel werd, en waar energiegevers/energieherstellers ontbreken. Het is een ideaal uitgangspunt om vanuit daar te gaan coachen:

– hoe ga je om met stressoren?
– hoe kun je er lossen van komen? (ACT, mindfulness)
– is een andere copingstrategie mogelijk?
– zijn de stressoren op het werk in overleg met de werkgever weg te nemen?

Als energiegevers ontbreken, kan aan de levensinvulling worden gewerkt.

In de periode van aanloop naar burnout had een werknemer vaak de eigen emotie niet door, en ging de werknemer door met verwaarlozing van lichamelijke signalen. Dit alles vanwegen:

  • bepaalde normen en waarden
  • een ‘moeten’ vanuit de organisatiecultuur
  • uit niet-bewustzijn van lichamelijke signalen.

Lichamelijke signalen, en negatieve emoties komen altijd voort uit het niet voldoen aan je behoeften en waarden. Welke waarden waren dat die je overtrad? Hoe kun je deze waarden meer honoreren?

Na deze inleiding begrijpt hopelijk elke lezer waarom ‘werkhervatting’ zonder voorafgaande herstelinterventie zinloos is. Misschien kan tijd de meeste wonden helen (fysieke wonden; maar zelfs dat is niet zo), emotionele wonden hele niet vanzelf. De pijn wordt tijdelijk minder, maar zodra de oorspronkelijke omstandigheden terugkeren, komen de oude pijn, emoties en burnout des te sneller en harder weer naar voren. Stichting Burnout heeft verschillende interventies, waaronder het 12 stappen programma 12sessiekortPS-v41 of de aanpak SB-2016 SB-2016-burnout-herstel-methode-Stichting-Burnout. De aanpak uit 2015, SB-2015, is wetenschappelijk gevalideerd, SB-2015-puur-methode. Dat is te zien door in Google Scholar (waar alle wetenschap van de wereld staat) te googlen op ‘kunst van burnoutherstel’ – daar komt deze methode naar boven. Overigens als enige Nederlandstalige gevalideerde methode.

Opbouw na herstelinterventie

Kenmerkend voor de periode van opbouw richting burnout was: het niet aanvoelen van eigen grenzen, en eigen moeheid. Bij de werkhervatting is het dus heel belangrijk niet star een bepaald aantal uren per dag vast te stellen, maar de werknemer werk te laten verrichten, en leren heel nauwkeurig aan te voelen ‘wanneer de energie in het rood raakt’ (en waardoor) en dan weer naar huis te gaan.

Arbeid heeft uit zichzelf geen arbeidstherapeutische werking, TENZIJ. Bij burnout zijn de belangrijkste drie kenmerken:
1) emotionele uitputting
2) distantie
3) gebrek aan zelfvertrouwen.

Bij de keuze van het werk voor werkhervatting is het dus heel belangrijk werk uit te kiezen dat energie GEEFT en het zelfvertrouwen VOEDT. En waarbij geen energieslurpende menselijke interacties voorkomen (zoals in de burnoutliteratuur te voorschijn komt, zijn menselijke interacties de grootste energievreters. Niet alleen vanwege mogelijke irritaties en onderhandelingen, maar ook vanwege ’emotionele arbeid’ die verricht moet worden. In de omgang op het werk kun je vaak niet jezelf zijn, je wordt verondersteld richting klanten ‘vrolijk en innemend’ te zijn (ook al heb je een slechte bui), je wordt verondersteld een klant vriendelijk te helpen ook al is deze star en onvriendelijk; dit vereist allemaal ’emotionele arbeid’ (’emotional labour; daar bestaat veel Engelstalige literatuur over) die energie kost.

Na het doen van voldoende LEUK werk dat ZELFVERTROUWEN geeft is er ruimte voor nog meer werkhervatting.

Let wel dat men dan in het burnouthersteltraject ver genoeg is  om te leren ‘stressoren’ te hanteren (voorbeeld: in het burnouthersteltraject kan in rollenspellen geoefend worden met stressoren; de werknemer moet in voldoende mate een nieuwe copingstijl hebben geleerd toe te passen, alvorens hij of zij weer wordt blootgesteld aan aloude stressoren die de werknemer burnout maakten.

Was een reden van de deel van de burnout gelegen in ‘onvoldoende emotionele voeding in het privéleven’ dan moet het privéleven weer zodanig zijn opgebouwd dat er privé na het werk goed hersteld kan worden, en men ‘s avonds bij het naar bed gaan genoeg buffers heeft opgebouwd voor de volgende werkdag.

Reintegratie kan eerste spoor of tweede spoor zijn. Nulde spoor houdt in: terug naar oude werkplek (hopelijk na wegneming van een aantal stressoren in overleg met de werknemer). Eerste spoor houdt in: terugkeer naar een werkplek bij de bestaande werkgever. Tweede spoor houdt in: een outplacement traject, om werk elders te vinden. Een outplacement traject kan ook door Stichting Burnout worden verzorgd, contacteer ons.

Na herstel, of na 80% herstel, blijft altijd wat koudwatervrees over. Daarom zeggen we wel eens dat ‘100% herstel’ pas plaats vindt NA het aanvaarden van een nieuwe baan, en daar de eerste weken succesvol te hebben doorgebracht. Dat geeft namelijk de benodigde ‘boost’ voor het laatste stuk burnoutherstel.

Re-integratie naar welk werk? Spoor 0, 1 of 2

Bij reintegratie kom je de termen spoor 0, spoor 1 en spoor 2 tegen. Spoor 0 betekent: terugkeer naar oude functie, spoor 1 betekent: terugkeer naar dezelfde werkgever, maar een andere afdeling/een ander onderdeel, spoor 2 betekent: naar een andere werkgever.

In alle drie gevallen heeft re-integratie pas zin na externe burnout herstel coaching. Zelfs de keuze welk spoor men in gaat past pas na externe burnout herstelcoaching, omdat ‘pas’ tijdens de burnout herstel coaching duidelijk wordt welke stressoren definitief overwonnen kunnen worden (door andere coping, of door ze vanuit werkgeverszijde weg te nemen, denk aan ‘job crafting’/’job design’).

De wetgever wil graag dat men gedurende het eerste jaar mikt op spoor 0 of 1; als dat na 1 jaar niet blijkt te kunnen, kan spoor 2 worden ingezet. Echter, als beide partijen (werkgever en werknemer) al veel eerder dan 1 jaar ziek om is duidelijk is dat spoor 2 beter is, kan daar aan worden begonnen. Zowel UWV als rechters hebben hier begrip voor. Spoor 2 houdt outplacement in: in een loopbaantraject het (her)definiëren van jezelf, en zoeken naar werkmogelijkheden buiten het bedrijf. Meer uitleg over een loopbaantraject (na burnoutherstel) of outplacement vindt u op https://burnout.nl/behandeling-burn-out/loopbaanorientatie-na-burn-out-herstel/

Stichting Burnout verzorgt naast spoor 0 en 1 ook spoor 2 inclusief outplacement indien werkgever en werknemer dit wensen.

Ziehier in pdf vorm een voorbeeld hoe een burnouthersteltraject spoor 2 (burnoutherstel plus outplacement) eruit kan zien – fictieve naam ‘Paul Tweespoor’: Offerte burnoutherstel en outplacement tweede spoor Paul Tweespoor 2020

Formeel/juridisch is de ‘procesgang eerste en tweede ziektejaar’ van belang: https://wetten.overheid.nl/BWBR0013540/2017-10-27/