Stichting Burnout, de diepere en bewezen waarheid omtrent burn-out

Wat heb ik zelf nagelaten te doen waardoor ik burn-out werd?

De werkcontekst die je emotioneel uitputte – en hoe je het zelf zo ver liet komen

Burn-out komt gewoonlijk van twee kanten, binnen een arbeidscontext. Ten eerste zijn er dingen in de organisatie (of mensen!) die niet aansluiten bij je eigen (energie)behoeften. Mensen en omgangspatronen die ‘energie van je vreten’. In ons burnoutherstelprogramma wordt er uitgebreid aandacht aan besteed, evenals in de inventarisatie van burnout triggers BBTI BBTI ingevuld met cijfers en tekst 1-2 als in de ‘6 organisatiegebieden van burn-out’ – https://burnout.nl/sb_wp/oorzaken-van-burn-out/6-organisatiegebieden-van-burn-out/

Officieel is de werkgever verantwoordelijk voor de arbeidsomstandigheden, via de wet arbo, en in de jurisprudentie is er omgekeerde bewijslast, hetgeen wil zeggen: ‘Werkgever is aansprakelijk voor burnout (net als voor elke andere beroepsziekte, zie http://beroepsziekten.nl, ‘tenzij’).

Behalve voor de werkgever liggen er bij een burnout meestal ook veel lessen te leren door de burnout-er zelf, en wel op het gebied van:

  1. emotioneel gewaarzijn

    Normaal gesproken ben je je bewust welke emotie(s) er in jezelf aanwezig zijn, en meestal ook: wanneer waardoor een emotie veranderde. Emotioneel gewaarzijn is het begin, zelfs hoeksteen, van emotionele intelligentie. Echter: onder druk kan het zijn dat je je gevoel ‘afsluit’, je helemaal niet meer open staat voor je emoties en lichamelijke signalen van het moment. Een ‘groot moeten’ overheerst, en je probeert als een robot door te werken. Je schakelt emotioneel gewaarzijn bewust uit.

  2. energiegevers en energievreters benoemen

    Er zijn dingen op het werk die je energie geven, en dingen die je energie kosten, energie ‘vreten’. Het is goed die lijstjes in je hoofd of op een A4 altijd paraat te hebben. Je gaat dan minder aan je zelf twijfelen, de energiegevers meer opzoeken, en de energievreters vermijden, of anders aanpakken. Maak je eens een lijst van je energiegevers en energievreters?

  3. grenzen aangeven, grenzen trekken

    Elk mens heeft een tolerantie, ‘frustratietolerantie’, maar op een gegeven moment wordt die grens overschreden en raak je in ‘disstress’. Een voorbeeld uit het verkeer: schrijver dezes kan niet goed tegen lawaai. Als er 1 auto per minuut langs komt, gaat het wel. Maar als er elke 10 seconden een auto langs komt, wordt het teveel. Meer in werktermen: eens per week gestoord worden door een ‘energieoverstapbedrijf’ gaat nog wel, maar van 3 maal in een uur gaat toch menigeen vloeken. Je kunt wel denken: ‘Ik werk hier op proef dus ik hou mijn kaken dicht’, maar de irritatie bouwt zich toch op, en als je die ‘binnenvet’ volgt des te sneller een ‘afbraak’ van energie die op burnout lijkt. ‘Emotionele uitputting’.Bij alle soorten stimuli die je krijgt is het dus belangrijk, als een bepaalt soort stimulus (zoals geluid, telefoon, iemand die onredelijk gelijk probeert te krijgen etc.), DAT JE JE GRENS KENT. En die grens ook  aangeeft richting ander. Als reden is het beste om gewoon te zeggen dat je er geïrriteerd van raakt als die grens wordt overschreden. De ander hoort die grens te respecteren, en niet belachelijk te maken (‘Wat ben jij toch moeilijk’, ‘Je kunt ook nergens tegen’), en zeker niet kwaadwillend gaan overschrijden.

    Hoe je je grenzen aangeeft en handhaaft heeft veel met het volgende onderwerp te maken: assertiviteit.

  4. assertiviteit

    Assertiviteit houdt in:
    – je vrij kunnen uitdrukken
    – je ideeën constructief kunnen verdedigen
    – krachtig zijn zonder agressief te worden
    – de moed hebben zijn mening te verdedigen in een ‘vijdandig milieu’ en in een ondergeschikte positie (zeer relevant bij burn-out!)
    – niet reageren op agressie door zelf agressief te worden.Veel burn-out-ers vertonen ‘sub-assertief gedrag’, dat wil zeggen: onvoldoende assertief. Sommige mensen gedragen zich juist (aan de andere kant van het optimum ‘assertief’) ‘te aanvallend’, agressief. Weer anderen hanteren een manipulatieve houding, of vermijden alles.

    Als je:
    – je gewaar bent van eigen gevoelens
    – je je energievreters en energiegevers goed op een rij hebt
    – je je grenzen goed kunt aangeven en handhaven (!)
    – optimaal assertief bent (ook in een ‘vijandig milieu en ondergeschikte positie’!)

    is het veel moeilijker je burn-out te krijgen.

    Je kunt bij deze een test doen, waarmee je je ‘assertiviteitsprofiel’ in kaart brengt. Klik hier voor het .doc document met uitleg: Test-je-Assertiviteitsprofiel

Neem je zelf ingevulde assertiviteitsprofiel en zelf ingevulde BBTI (voorbeeld overschrijven met eigen tekst en cijfers) mee naar het vrijblijvend oriënterende gesprek met onze burnoutconsulent/-psycholoog! (om er een gesprek mee te hebben: mail je woonplaats en telefoonnummer naar info@burnout.nl en verzoek om een vrijblijvend gesprek over burnoutherstel).

Mede vanwege bovenstaande ‘te leren lessen’ is een te snelle werkhervatting zonder externe burnoutcoaching ‘onzin’. Want de chronische stressoren zijn er nog, je hebt niet aan je emotionele gewaarzijn gewerkt, niet aan een inventarisatie van energiegevers en energievreters, en niet gewerkt aan je ‘coping’, je omgang met de stressoren, waarbij belangrijke onderdelen van coping zijn: grenzen aangeven en handhaven, en assertiviteit.